Neem contact met mij op via 06 1034 4722 of frank@loor-architecten.nl

Op weg naar niets

Op weg naar niets

OP WEG NAAR NIETS

Het lijkt geen zinvolle reis, maar het ligt er aan hoe je het bekijkt. We zijn in de woningbouw in Nederland op weg naar het jaar 2020. Nog vier jaar en dan mag een nieuwbouwwoning netto geen energie meer verbruiken. NIETS dus. Dat wil zeggen in het dagelijks gebruik. De energie die het kost om een woning te bouwen zullen we voorlopig nog niet kunnen compenseren. Ook zal het niet op alle dagen van het jaar lukken om niets te verbruiken, maar het totaal over een jaar moet minder dan nul zijn.
Hoe gaan we dat doen en welke rol speelt de architect hierin?

VERMINDER

De eerste opdracht is om de energie die een woning nodig heeft zoveel mogelijk te beperken. Dit is bij uitstek het terrein waarop de architect aan zet is. Hij maakt de keuzes die bepalend zijn voor de energievraag van de woning.
De eerste en eenvoudigste stap is het beperken van het energieverlies door het buitenoppervlak zo klein mogelijk te maken ten opzichte van de inhoud. Alle energieverlies is evenredig met het buitenoppervlak.
De tweede mogelijkheid is het verbeteren van de kwaliteit van gevel, dak en vloer. Een hogere isolatiewaarde geeft lagere energieverliezen. Gebruik glas op die plaatsen waar de woning er profijt van heeft omdat het in de winter extra zonlicht (=gratis warmte) toelaat. Voorkom tochtverschijnselen, maar zorg wel voor een goede ventilatie.
De derde is mogelijkheid voor de architect de grootste uitdaging. Maak je woning niet volledig afhankelijk van technische installaties om energie te besparen, maar pas nieuwe technologie toe om het energieverlies verder te beperken.

VERDUURZAAM

Vanuit de Trias Energetica is de tweede opdracht om duurzame energie te gebruiken. Voor woningbouw moet je dan denken aan het gebruik van een warmtepomp, zonnepanelen en bodemwarmte. Windmolens zijn op kleine schaal moeilijk toe te passen en nog niet geschikt op het niveau van de individuele woning. Wel kunnen windmolens worden gebruikt voor duurzame levering van energie aan het netwerk.
De toepassing van een warmtepomp of zonnepanelen betekent ook dat de architect zich actief zal moeten bezig houden met het organiseren en vormgeven van deze techniek. Zelfs op stedenbouwkundig niveau moet er rekening mee worden gehouden dat er gebruik wordt gemaakt van zonnepanelen. Een verkeerde oriëntatie van de woning maakt de toepassing van zonnepanelen onmogelijk of in geval minder efficiënt.
Verduurzaming speelt op een andere manier ook een rol in het ontwerp. Veel materialen die we toepassen zijn niet onbeperkt vervangbaar. Sommige kosten ook erg veel energie bij productie. Deels wordt al gebruik gemaakt van hernieuwd materiaal, maar in veel gevallen betreft het materialen die in oorsprong een hogere gebruikswaarde hadden. Hergebruikte toeslagstoffen voor beton en opnieuw gebruikte kunststoffen zijn in feite altijd minder dan het originele product. Steeds vaker nemen leveranciers van (bouw)producten hun product weer terug. Op grote schaal zijn we echter nog niet zo ver dat een heel huis weer terug gaat naar de aannemer nadat het aan het eind van zijn levenscyclus is gekomen.
Wat we wel zien is dat steeds vaker grote bestaande structuren zoals oude kantoorgebouwen worden hergebruikt. Alles wat gedemonteerd kan worden gaat eruit, wordt zoveel mogelijk gescheiden en de grondstoffen worden hergebruikt. Alleen de draagconstructie blijft over, maar daar kun je prima een nieuwe functie in huisvesten. Dit is een heel goede manier van verduurzaming. Als we een groot deel van de massa van een gebouw twee of drie keer zo lang mee kunnen laten gaan besparen we gigantisch veel materiaal en energie.

VERBETER

De laatste optie om het fossiele energieverbruik te verminderen is het verbeteren van bestaande vormen gebruik van fossiele energie. Dit is echt de laatste optie, want hiermee blijven we gebruik maken van niet-duurzame energiebronnen. Bovendien hebben we als het goed is met de eerste en tweede opdracht al zo’n 90% van alle mogelijke besparing bereikt. Waarschijnlijk is het eenvoudiger ook de laatste 10% te halen uit de verminderings- en verduurzamingsopdracht.
Ik zie de verbetering dan ook meer in de vorm van de eerder genoemde derde mogelijkheid om tot vermindering van het verbruik te komen. Een goed binnenklimaat is belangrijk, maar ongewenste kou door een slechte afdichting leidt tot onnodig stoken. Verbetering van de bouwtechnische kwaliteit is een belangrijke mogelijkheid om energie te besparen. Het levert langdurige verbetering op en is relatief goedkoop.
Met het slimmer maken van onze woningen en de installaties kunnen we veel nauwkeuriger verwarmen en ventileren. Deze vorm van verbetering is de laatste mogelijkheid die over blijft.

0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.